A Quiet Word

ไม่มีอะไรใหม่ภายใต้ดวงอาทิตย์

ღ¸ วัฒนธรรมของชื่อและนามสกุลของคนจีน (เราก็เชื้อจีนนะ อิอิ) สิงหาคม 12, 2007

Filed under: Uncategorized — Korkai @ 10:48 am
 
 คนทุกคนมีชื่อและนามสกุลของตนตั้งแต่เกิด และจะเข้าร่วมกิจกรรมสังคมโดยใช้ชื่อและนามสกุลนี้ไปตลอด ทำให้ชื่อเรียกกลายเป็นสัญลักษณ์ของตัวบุคคลที่แตกต่างกันกับคนอื่น แต่ในสังคมจีนสมัยโบราณ ชื่อและนามสกุลของผู้คนมีความหมายที่ลึกซึ้งกว่านี้มากมายนัก
    ในประวัติศาสตร์อันยาวนาน วัฒนธรรมชื่อและนามสกุลของชาวจีนนั้นเป็นส่วนประกอบที่สำคัญในชีวิตทั้งทางด้านวัตถุและจิตใจของชนชาติจีน และมีบทบาทสำคัญยิ่งในด้านต่างๆ เช่น กิจกรรมทางการเมือง ทางวัฒนธรรมและสังคม เป็นต้น เอกสารทางโบราณคดีได้พิสูจน์ให้เห็นว่า ชาวจีนได้ดำรงชีวิตอยู่ในดินแดนโบราณของตนมาตั้งแต่กว่าล้านปีก่อน แต่ประวัติศาสตร์ของ“นามสกุล”นั้นเริ่มต้นในสังคมระบบแม่เป็นใหญ่ที่ห่างจากปัจจุบันประมาณห้าพันถึงหกพันปี ลักษณะพิเศษของสังคมระบบแม่เป็นใหญ่ก็คือ ผู้หญิงอยู่ในฐานะควบคุมบริหารกิจการภายในชนเผ่า ขณะเดียวกัน ก็ใช้ระบบสมรสระหว่างชาติวงศ์ และห้ามสมรสกันภายในชาติวงศ์เดียวกัน เนื่องจากได้ใช้ระบบสมรสระหว่างต่างชาติวงศ์  ความจำเป็นต้องรู้ว่าสมาชิกในสังคมแต่ละคนมีความสัมพันธ์ทางสายเลือดโดยตรงหรือไม่ และได้เกิดการรับรู้ถึงความสัมพันธ์ทางสายเลือดขึ้น ซึ่งก็คือ นามสกุล
    จากการสืบค้นของกู้ เหยียนอู่ นักวิชาการสมัยราชวงศ์ชิง จีนมีนามสกุลเก่าแก่ที่สุดทั้งหมด22นามสกุล แต่ก็อาจจะมีนามสกุลที่มากกว่านี้ซึ่งหายสาบสูญไปตามการสาบสูญไปของชาติวงศ์ ขณะเดียวกัน นามสกุลที่ได้สืบทอดใช้กันมาก็มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ประมาณสี่พันถึงห้าพันปีก่อน ชาวจีนได้เข้าสู่ยุคสังคมระบบพ่อเป็นใหญ่ และเริ่มพัฒนาจากสังคมชาติวงศ์ไปสู่สังคมระบบชนชั้น ลักษณะพื้นฐานประการหนึ่งในระยะผ่านนี้ก็คือ การส่งอิทธิพลต่อกัน และการสู้รบกันระหว่างพงศ์เผ่าที่มีบรรพบุรุษต่างกัน ซึ่งเป็นเหตุทำให้เกิดสภาพการณ์ที่แบ่งเป็นผู้นำกับผู้ตาม ก่อรูปเป็นสังคมชนชั้นเกิดขึ้น สมาชิกในสังคมที่เคยสร้างคุณูปการเป็นจำนวนมากได้รับการแต่งตั้งและได้รับมอบที่ดินใหม่ พร้อมกับให้สามารถพาครอบครัว ผู้ติดตามและเชลยไปพร้อมกันเพื่อบุกเบิกเขตแดนในการดำรงชีวิตใหม่ของตน บุคคลที่ได้จัดแบ่งออกไปนั้นมาจากหลายนามสกุล นอกจากได้รับเขตที่อยู่อาศัยใหม่แล้ว พวกเขายังได้เครื่อง ใหม่ที่มีความเกี่ยวข้องกับเขตแคว้นด้วย ซึ่งก็คือ “ซื่อ”หรือชื่อสกุล.ๅ
    จนถึงศตวรรษที่สามก่อนคริสต์กาล ภายหลังจากที่ราชวงศ์ฉินได้รวบรวมจีนเป็นเอกภาพแล้ว “นามสกุล”ที่มาจากสังคมระบบพงศ์เผ่าที่มีแม่เป็นใหญ่และ“ซื่อ”ที่มาจากสังคมระบบพงศ์เผ่าแบบพ่อเป็นใหญ่ได้ผสมกลมกลืนเข้าด้วยกัน ต่อจากนั้น ในสังคมศักดินาที่กินเวลายาวนานกว่าสองพันปีของจีน ได้เปลี่ยนราชวงศ์หลายสิบครั้ง แต่ละครั้งจะเกิดการแบ่งที่ดินใหม่ ที่ดินที่แบ่งแยกใหม่แต่ละผืนก็จะเกิดนามสกุลและเชื้อตระกูลใหม่ ด้วยเหตุนี้ นามสกุลและซื่อจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของฐานะทางชนชั้น และได้เกิดวัฒนธรรมที่มีลักษณะพิเศษเกี่ยวกับนามสกุลและเชื้อตระกูล วัฒนธรรมแบบนี้สืบทอดต่อๆกันไปถึงคนรุ่นหลัง และจิตสำนึกในการเสาะหาบรรพบุรุษอันเป็นรากฐานเดิมก็คือแก่นแท้ของวัฒนธรรมนี้
   ตราบจนปัจจุบัน ชาวจีนโพ้นทะเลที่อาศัยอยู่ต่างประเทศยังคง รักษาประเพณีที่จะกลับมาสืบหาบ้านเกิดและบรรพบุรุษที่แผ่นดินใหญ่จีน หลายปีมานี้ ในฐานะที่เป็นผลิตผลจากประวัติศาสตร์ที่มีลักษณะพิเศษของสังคมโบราณจีน วัฒนธรรมเกี่ยวกับนามสกุลและเชื้อตระกูลของจีนได้กลายเป็นคลังสมบัติขนาดใหญ่สำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์อันยาวนานของชนชาติจีนจากแง่มุมใหม่ เช่น การศึกษาแหล่งกำเนิด การแบ่งแยกและการผสมผสานของนามสกุลนั้น สามารถเพิ่มความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงรูปแบบสังคมที่แตกต่างกันในสมัยโบราณให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น อีกทั้งการศึกษาสิ่งของที่เป็นรูปธรรมต่างๆ เช่น หนังสือลำดับญาติของวงศ์ตระกูล ระบบการสืบช่วงวงศ์ตระกูล เป็นต้นนั้น สามารถสะท้อนถึงบทบาททางประวัติศาสตร์ของความสัมพันธ์ทางสายเลือดที่มีต่อพัฒนาการของสังคมโบราณและชีวิตสังคม อย่างไรก็ตาม ลักษณะพิเศษหลายประการของสังคมโบราณจีน เช่น ระบบรวมศูนย์อำนาจ โครงสร้างของสังคมแบบครอบครัว ค่านิยมทางด้านศีลธรรมและจริยธรรมและหลักความประพฤติที่ถือความซื่อสัตย์ต่อกษัตริย์และการกตัญญูต่อพ่อแม่เป็นบรรทัดฐาน เป็นต้น ล้วนแสดงออกมาในวัฒนธรรมชื่อและนามสกุลอย่างเต็มที่ และก็เป็นสาเหตุอีกประการหนึ่งที่วัฒนธรรมนามสกุลได้รับความสนใจอย่างมากจากวงวิชาการ
 
Advertisements
 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s